Kamuoyunda zaman zaman "hurda teşviki çıktı" şeklinde haberler yer alsa da mevcut durumda önemli bir ayrım bulunuyor: Hurda araçlara yönelik ÖTV avantajı konusunda çeşitli kanun teklifleri TBMM'de bulunuyor, ancak bunların henüz yasalaşmış ve yürürlüğe girmiş genel bir hurda teşviki uygulaması anlamına gelmediği görülüyor. TBMM kayıtlarında 20 ve 25 yaş üzerindeki araçları kapsayan farklı teklifler Plan ve Bütçe Komisyonu'nda bulunuyor.
Hurda Teşviki 2026 Nedir?
Hurda teşviki olarak ifade edilen düzenlemelerin temel amacı, ekonomik ömrünü büyük ölçüde tamamlamış eski araçların trafikten çekilmesini ve bunların yerine daha yeni araçların alınmasını teşvik etmek.
TBMM'ye sunulan tekliflerden birinde, 20 yaş ve üzerindeki taşıtların bir daha kullanılmamak üzere hurdaya çıkarılması halinde, araç sahibinin yeni araç alımında ÖTV alınmaması öneriliyor. Söz konusu teklif 2025 yılında TBMM'ye sunulmuş ve halen komisyon aşamasında görünüyor.
Başka bir teklifte ise sınır 25 yaş ve üzeri araçlar olarak belirleniyor. Bu teklif, hurdaya verilen araç karşılığında Türkiye'de üretilmiş yeni bir taşıtın ilk alımında ÖTV istisnası uygulanmasını öngörüyor. Bu teklif de yasalaşmış değil.
Dolayısıyla 2026 yılında araç sahiplerinin mevcut mevzuata göre otomatik olarak hurda teşvikinden yararlanabildiğini söylemek doğru değildir.
Hurda Teşviki Neleri Kapsıyor?
Henüz kesinleşmiş tek bir düzenleme olmadığı için kapsam, tekliften teklife değişiyor. Mevcut TBMM tekliflerinde öne çıkan başlıklar şunlar:
20 veya 25 yaş ve üzerindeki araçların hurdaya ayrılması,
Aracın bir daha kullanılmamak üzere geri dönüşüme gönderilmesi,
Hurdaya çıkarılan araç karşılığında yeni araç satın alınması,
Yeni araç alımında ÖTV istisnası veya avantajı sağlanması,
Bazı tekliflerde yeni aracın Türkiye'de üretilmiş olması şartının bulunması.
Örneğin 2024 tarihli teklif, 25 yaş ve üzerindeki aracını geri dönüşüme verenlerin Türkiye'de üretilmiş yeni bir taşıtı bir defaya mahsus ÖTV'den istisna şekilde almasını öngörüyor. 2025 tarihli başka bir teklif ise 20 yaş ve üzeri araçlar için benzer bir ÖTV avantajı öngörürken, bazı araç sınıfları ve motor hacmi açısından ayrıca sınırlar getiriyor.
Neleri Kapsamıyor?
En önemli nokta, internette dolaşan "her eski araç için kesin ÖTV'siz sıfır araç" bilgisinin şu anda geçerli bir uygulama olarak kabul edilmemesi.
Özellikle;
Hurda aracın değerinin tamamının yeni araç bedelinden düşülmesi şeklinde genel bir sistem bulunmuyor.
Ayrıca mevcut tekliflerin tamamında aynı yaş sınırı, aynı araç türleri veya aynı yeni araç kriterleri bulunmuyor. Bazı tekliflerde yerli üretim şartı bulunurken bazı tekliflerde farklı teknik sınırlamalar öngörülüyor. Bu nedenle düzenleme yasalaşmadan "2026 hurda teşviki kesin olarak şu araçları kapsayacak" demek mümkün değil.
Firmalara Ek Avantaj Sağlar mı?
Hurda teşviki yasalaşırsa yalnızca bireysel araç sahipleri açısından değil, şirketler ve ticari işletmeler açısından da önemli sonuçlar doğurabilir.
Özellikle işletmelerin kendi adına kayıtlı eski araçları bulunuyorsa, yasalaşacak düzenlemenin kapsamına tüzel kişilerin dahil edilmesi halinde eski araçların yenilenmesi daha düşük vergi yüküyle mümkün olabilir.
2025 yılında TBMM'ye sunulan 20 yaş ve üzeri araçlara ilişkin teklifin metninde, belirli şartlarla gerçek veya tüzel kişilerin kendi adlarına kayıtlı araçlarını hurdaya çıkararak yeni araç alımında ÖTV avantajından yararlanabilmesi öngörülmüştü. Ancak aynı teklif, bazı kamu kurumlarını kapsam dışında bırakıyordu.
Bu nedenle işletmeler açısından olası avantajlar şunlar olabilir:
Eski şirket araçlarının yenilenmesi,
Yakıt ve bakım maliyetlerinin azaltılması,
Daha güvenli araçlara geçiş,
Filonun yenilenmesi,
Yeni araç yatırımında vergi avantajından yararlanma.
Ancak bunların tamamı nihai yasa metnine bağlıdır.
İşletmeler Açısından Dezavantajları Neler?
Teşvik çıksa bile her işletme için otomatik olarak ekonomik avantaj sağlamayabilir. Öncelikle yeni aracın satın alma maliyeti yüksek olacaktır. ÖTV avantajı, aracın tamamını ücretsiz veya düşük maliyetli hale getirmez.
Ayrıca işletmenin mevcut hurda aracının piyasa değeri, yeni araç fiyatı, finansman maliyeti, sigorta, kasko, bakım ve işletme giderleri birlikte değerlendirilmelidir.
Bir diğer önemli konu ise teşvikten yararlanmak için getirilebilecek satış, devir veya kullanım sınırlamalarıdır. Nihai düzenlemede aracın belirli süre satılamaması gibi şartlar getirilmesi ihtimal dahilindedir.
Hurda Teşvikinin Avantajları
Düzenlemenin yasalaşması halinde beklenen temel avantajlar yalnızca araç sahipleriyle sınırlı olmayabilir.
Eski araçların trafikten çekilmesi, daha güvenli araçların kullanımının artmasına katkı sağlayabilir. Yüksek emisyonlu ve yakıt tüketimi fazla olan eski araçların azalması çevresel açıdan da olumlu sonuç oluşturabilir.
Bunun yanında hurdaya ayrılan araçların geri dönüşüm sürecine yönlendirilmesi, metal ve diğer malzemelerin ekonomiye yeniden kazandırılmasını destekleyebilir. 2025 tarihli TBMM teklifinin gerekçesinde de geri dönüşüm, döngüsel ekonomi, çevresel sürdürülebilirlik ve yeni iş alanları gibi hedefler açıkça belirtiliyor.
Sonuç: 2026'da Hurda Teşviki Çıktı mı?
10 Eylül 2026 itibarıyla hurda araç teşviki konusunda yasalaşmış genel bir ÖTV muafiyeti bulunmuyor. TBMM'de 20 yaş ve üzeri veya 25 yaş ve üzeri araçları kapsayan farklı kanun teklifleri bulunuyor ve bunların önemli bir bölümü Plan ve Bütçe Komisyonu aşamasında.
Bu nedenle araç sahiplerinin veya işletmelerin yalnızca "hurda teşviki geliyor" beklentisiyle mevcut araçlarını elden çıkarmadan önce resmi düzenlemenin yayımlanmasını beklemesi daha doğru olacaktır.
Yeni bir kanun kabul edilmesi halinde yaş sınırı, araç türleri, yerli üretim şartı, ÖTV avantajının kapsamı, şirketlerin dahil edilip edilmeyeceği ve başvuru koşulları kesinleşecektir.